Hoe krijgen we de kolencentrales dicht? denk met ons mee op 30 augustus

Begin juli hebben we het Rotterdams Klimaat Initiatief gelanceerd met een open brief op Vers Beton. Inmiddels is deze onderschreven door meer dan 300 mensen! Nu de vakantieperiode ten einde loopt is het een goed moment om vervolgstappen te gaan zetten. We willen alle mede-ondertekenaars graag uitnodigen om hierover mee te denken op dinsdag 30 augustus, vanaf 20:00 uur in BlueCity (voormalig Tropicana) .

Hoe maken we Rotterdam een koploper op het gebied van klimaat? En vooral: met welke strategie krijgen we de kolencentrales op de Maasvlakte dicht? Uniper en Engie wringen zich nu in allerlei bochten om de centrales salonfähig te maken: een plan om de CO2 onder de grond op te slaan wordt weer uit de kast gehaald en Uniper vraagt openlijk om subsidie voor de pijp om kolenwarmte naar Rotterdam te transporteren.

Tijd om in actie te komen dus! Om het stadsbestuur te laten weten dat wij niet willen dat onze huizen met kolenwarmte worden verwarmd. Om minister Kamp ervan te overtuigen dat de klimaatdoelen van Parijs niet haalbaar zijn zolang die ouderwetse kolencentrales doordraaien. Én om vaart te gaan maken met echt duurzame oplossingen.

Denk je mee hoe we dat gaan doen? Van lobby richting de politiek tot het inzetten op right-to-challenge, van mediastunts tot debat, alle ideeën zijn welkom. Doel is deze avond een aantal van de ideeën uit te werken tot krachtige, haalbare acties.

Datum: dinsdag 30 augustus
Tijd: 20:00 uur (inloop vanaf 19:45)
Locatie: BlueCity, Maasboulevard 100
Aanmelden via: info@rotterdamsklimaatinitiatief.nl

De valse belofte van CO2 opslag

Het leek te mooi om waar te zijn, kolencentrales die géén broeikasgassen uitstoten. En dat was het helaas ook. Toen E.on en Electrabel in 2008 wilden beginnen met de bouw van twee splinternieuwe kolencentrales op de Maasvlakte deden ze daarbij de belofte dat alle CO2 onder de grond zou worden opgeslagen. Maar twee klimaattoppen en een rel in Barendrecht later is van die mooie belofte weinig meer over. Uniper en ENGIE (de nieuwe namen van E.on en Electrabel) krijgen de financiering voor de CO2-opslag niet rond, zeggen ze, en dus stoten de dit jaar opgestarte megakolencentrales ieder dag net zo veel CO2 uit als een paar miljoen auto’s.

CO2-opslag leek zo’n tien jaar geleden een veelbelovende techniek. CO2 geproduceerd in fabrieken en elektriciteitscentrales kon worden afgevangen en in plaats van dat het in de atmosfeer werd uitgestoten en klimaatverandering veroorzaakte, kon het het onder de grond worden opgeslagen in bijvoorbeeld lege gasvelden. Zo kunnen we gewoon door gaan op de oude vertrouwde fossiele weg en tegelijkertijd het klimaat redden, dachten de olie- en gasbedrijven en de politiek.

Shell kondigde in 2010 een eerste demonstratieproject aan, in Barendrecht, pal onder een woonwijk. Een domme keus van Shell, want de inwoners van de wijk sloegen alarm. Want wat nu als die CO2 niet in het gasveld blijft zitten en de boel gaat lekken, dachten de Barendrechters? Een terechte zorg, niet alleen op de korte termijn vanwege mogelijk gevaar voor verstikking als er een grote wolk CO2 zou ontsnappen, maar ook op de lange termijn met het oog op klimaatverandering. Als zo’n CO2-opslag gaat lekken komt er in één klap een gigantische hoeveelheid CO2 in de atmosfeer die niet meer tegen te houden is. Door alle ophef in Barendrecht ging het project van Shell uiteindelijk niet door en werden ook alle andere CO2-opslagprojecten stilletjes in de ijskast gezet.

Je zou misschien denken dat dit betekende dat ook de bouw van de kolencentrales op de Maasvlakte werd stilgelegd. Het Rotterdamse college – met een GroenLinks wethouder op milieu! – had immers in 2008 ingestemd met de bouw van deze centrales met de belofte dat er biomassa bijgemengd zou gaan worden en dat de CO2 onder de grond zou verdwijnen en niet in de lucht. Maar deze afspraken waren nooit contractueel vastgelegd. Er waren alleen brieven van Electrabel en E.on aan het college waarin ze dit plechtig beloofden. De bedrijven hielden toen ook al een slag om de arm: “Wij gaan ervan uit dat in 2020 afvang op volledige schaal bij de nieuwe centrale haalbaar zal zijn. Dit veronderstelt overigens wel dat dan ook infrastructuur en opslagmogelijkheden beschikbaar zijn en dat afvang volledig is geaccepteerd in het Europees emissiehandelssysteem”, aldus E.on.

Toen al wezen zowel GroenLinks, Leefbaar Rotterdam als SP-raadsleden op de risico’s. “Ik ben ervan overtuigd dat de wethouder niet met droge ogen kan beweren dat deze brief een juridisch waterdicht document is. [….]Niemand kan ons de garantie geven dat de beoogde CCS-technologie op grote schaal zal worden toegepast, deze technologie is immers nog niet voorhanden”, waarschuwde Leo de Kleijn van de SP op de raadsvergadering van 20 december 2007. En helaas kregen deze kritische raadsleden gelijk. De kolencentrales kwamen er, de CO2-opslag niet.

Maar na de klimaattop in Parijs en toenemende maatschappelijke druk in Nederland om alle kolencentrales te sluiten, beginnen Uniper en Engie ineens weer interesse te tonen in CO2-opslag. Ze voelen op hun klompen aan dat als ze niet iets doen om de klimaatimpact van hun kolencentrales te verminderen ze binnen enkele jaren de deuren moeten sluiten. En daarom wordt het Rotterdam Opslag en Afvang Demonstratieproject (ROAD) weer van stal gehaald. Het idee is dat met dit demonstratieproject 1,1 miljoen ton CO2 per jaar kan worden opgeslagen onder de Noordzee. Dat lijkt heel wat maar is peanuts als je bedenkt dat de drie nieuwe kolencentrales in Nederland samen – de twee op de Maasvlakte en die in de Eemshaven – 12 miljoen ton CO2 per jaar uitstoten.

Daarnaast is die CO2-opslag duur en wordt het grotendeels betaald uit belastinggeld: het project wordt tot nu toe gefinancierd met 330 miljoen euro aan subsidie en slechts 100 miljoen euro van Uniper en Engie samen. Uniper beklaagde zich recent over de kosten van het ROAD-project maar lijkt niet bereid er zelf meer in te gaan investeren, ondanks de harde belofte aan de gemeente Rotterdam in 2008.

Wij vrezen dat Uniper en Engie straks bij de gemeente of het Rijk aankloppen voor nog meer subsidie. Wij zien liever dat publiek geld besteed wordt aan duurzame energie dan aan het onder het tapijt vegen van de CO2 van ouderwetse kolencentrales. En waarom zou je honderden miljoenen gaan investeren in het opslaan van CO2 die je ook simpelweg niet kan uitstoten door die kolencentrales te sluiten? Dat lijkt het Rotterdams Klimaat Initiatief een veel betere oplossing.